12/05/2015 22325_970964516267682_7747098346774925948_n

Ca lặn nhiều bất thường

Must read – Câu chuyện có thật của diver Việt Nam
22325_970964516267682_7747098346774925948_n
Q. là Advanced Diver (Diver nâng cao dành cho Lặn giải trí), có kinh nghiệm đi lặn nhiều với khoảng trên 30 lần lặn tại nhiều điểm lặn khác nhau. Dịp nghỉ lễ nhiều ngày vừa quá (30/4 – 1/5) cô cùng bạn lặn lên đường đến 1 điểm lặn đáng mơ ước và “nên đến” ở Phillippines: Puerto Galera.

Đây là hòn đảo nhỏ tại Phillipines, và “đặc sản” ở đây là các điểm lặn chi chít xung quanh đảo với thảm sinh vật biển phong phú, chỉ mất 10-15 phút đi tàu nhỏ từ bờ là ra đến điểm lặn có độ sâu tương đối và đẹp. Dọc bờ biển là dive center, dive shop, dive school, dive resort… san sát nhau. Cảm tưởng khách du lịch đến đây mà không đi lặn, thì chỉ sau 1 ngày tham quan đảo và cùng lắm là 1 -2 trò chơi bắn súng trong rừng, sẽ chẳng còn biết làm gì khác nữa.

Q. và bạn đã đăng ký 2 ngày lặn, mỗi ngày 4 ca với 1 Dive Resort. Q. có đầy đủ thiết bị riêng của mình và rất yên tâm với điều đó.

Sự cố xảy ra ở ca lặn thứ 3 trong ngày lặn đầu tiên.

Ca lặn thứ 3 là ca lặn xác tàu ở độ sâu 30m. Trước khi nhảy xuống nước chuẩn bị cho ca lặn thứ 3, Q. phát hiện ra bình không còn khí – cô hẳn đã thay 1 cái bình hết khí mà quên không kiểm tra trước đó. Q. nhanh chóng thay bình mới, kiểm tra là còn đầy khí [=(200 bar), cô yên tâm cùng với nhóm lặn xuống nước.

Nhóm lặn có 1 hướng dẫn [guide] và 2 người lặn. Q. có dive computer (máy tính lặn), bạn lặn (buddy) thì không.

Nước ấm, tầm nhìn khoảng 8m, dòng chảy khá xiết, mọi người phải đạp chân vịt cật lực để không bị trôi. Nhóm nhanh chóng đạt được độ sâu 30m và thám hiểm xác tàu từ ngoài vào trong. Sau hơn 10 phút, Q., buddy và cả guide dần xa nhau, không thể nhìn thấy nhau trong tầm mắt.

Đột nhiên, trong lúc chúi đầu chui vào xác tàu, Q. nhận thấy mình bị hít vào chỉ toàn nước, cô không hiểu chuyện gì xảy ra với mồm thở chính, bấm xả vài lần không được và cũng không còn khí trong phổi, cô đổi qua mồm thở phụ. Ngay cả mồm thở phụ cũng bị nước vào thay vì không khí. Q. thực sự hoảng, cô không thấy ai xung quanh, uống nước liên tục và không có chút khí nào khi đang ở độ sâu 30m.

Giữa lúc hoảng loạn và bị choáng dần, guide quay lại tìm và nhận ra cô đang gặp sự cố, anh đưa mồm thở phụ của mình cho Q. nhưng cô đã không còn tự chủ và không thở được nữa. Guide buộc phải kéo cô lên thẳng mặt nước, với tốc độ nhanh hơn tốc độ cho phép, không dừng giảm áp [bằng chứng là dive computer của Q. đã bị khoá khi lên đến mặt nước], trong khi Q. thì không thở.

Trên mặt nước, mọi người kéo Q. lên tàu với nguyên bộ đồ lặn và bình, các thứ thiết bị nặng. Cô đã tự tỉnh lại, do vẫn chưa bị ngất hoàn toàn và các cú chấn động của thiết bị gây đau. Q. bị choáng và đau đầu nhiều, đồng thời rối loạn tiêu hoá ngay lập tức. Cô yêu cầu được thở Oxy nguyên chất nhưng Dive Resort báo rằng họ không có, thay vào đó, họ đưa cho cô 1 chai nước suối để uống và thông báo rằng cô sẽ lặn 1 ca nữa để GIẢM ÁP LẠI.

Ở trên tàu, mọi người kiểm tra sơ qua bộ cùm của Q. và cô được báo là mồm thở phụ đã hỏng.

Với tâm lý muốn vượt qua nỗi sợ hãi, và cũng không còn cách nào khác là nghe lời Dive Resort, Q. thực hiện ca lặn thứ 4 sau khi nghỉ 30 phút. Ca này diễn ra trong khoảng 45 phút, ở độ sâu 20-25m, và khi đi lên thực hiện dừng GIẢM ÁP LẠI ở nhiều độ sâu khác nhau.

Ngày hôm sau, cô tiếp tục thực hiện 2 ca lặn nữa ở mực nước nông và chỉ dừng không lặn nữa do phần sườn bị chấn thương từ hôm trước gây đau và khó thở.

Quay trở lại với buddy của cô, anh hoàn toàn không biết “buddy” của mình đã được lôi lên khẩn cấp. Anh đã trải qua những phút kinh hoàng khi nhìn quanh bỗng không thấy ai trong nhóm của mình đâu, không có dive computer, bị “rơi” lại ở độ sâu 30m, không dám đi lên vì không biết mình đang ở độ sâu bao nhiêu [chỉ biết là sâu, trên 20m] không biết làm sao để kiểm soát tốc độ đi lên… Anh đã quyết định nổi lên thật từ từ và quan sát khoảng cách thay đổi của mình với mặt đáy. Khi anh lên được 1 chút, thì người hướng dẫn lặn, sau khi đưa Q. lên mặt nước, đã lại lặn xuống 1 lần nữa để tìm anh, và may mắn họ đã nhanh chóng tìm thấy nhau.

Q., buddy và guide đã vi phạm những nguyên tắc an toàn nào?

1. Buddy’ s check – kiểm tra chéo với bạn lặn:

Đây là bước không thể bỏ qua trong các trình tự trước ca lặn (theo công thức B-W-A-R-F). Việc kiểm tra chéo cần được tiến hành lại khi bạn có sự thay đổi trong bộ thiết bị của mình. Nếu thực hiện buddy’s check, Q. đã có thể sớm phát hiện bình hết khí và mồm thở phụ có vấn đề trước khi chìm xuống nước.

2. Buddy system – hệ thống bạn lặn:

Luôn cần có bạn lặn [buddy] đi lặn cùng. Buddy sẽ là người hỗ trợ được cho bạn khi có bất cứ vấn đề gì xảy ra dưới nước. Q. có buddy nhưng 2 bạn đã không để ý nhau trong tầm mắt, đặc biệt, trong điều kiện tầm nhìn kém và dòng chảy mạnh. Vì thế, khi có sự cố, Q. trở nên đơn độc.

3. Stress & panic – hoảng loạn:

99% các sự cố có thể giải quyết được dưới nước khi bạn tuân thủ các nguyên tắc lặn an toàn. Hoảng loạn thường là nguyên nhân chính dẫn đến các tai nạn dưới nước. Có giả thiết là trong khi Q. hoảng loạn, cô đã “cho rằng” cả 2 mồm thở đều hỏng, hoặc cũng có thể cô đã để miệng hở, hay quay ngược chiều mồm thở khi ngậm khiến không thể thở được…

Hãy bình tĩnh trong mọi trường hợp (Stop – Breath – Think – Act). Làm quen và tìm hiểu về môi trường dưới nước, các sinh vật xung quanh, biết về các quy tắc an toàn lặn, biết về thiết bị mình sử dụng … sẽ giúp an tâm và bình tĩnh hơn.

4. Cần lên mặt nước khẩn cấp:

Việc đầu tiên cần làm là THÁO CHÌ. Rất nhiều trường hợp tai nạn xảy ra mà khi xử lý, diver đã quên mất việc tháo chì để bơi lên. Trường hợp của Q, guide đã không tháo chì của cô khi ở dưới nước, cũng như không tháo thiết bị của cô khi kéo cô lên tàu. Việc kéo toàn bộ người và thiết bị nặng lên khiến Q. bị thêm những chấn thương không đáng có.

Trong trường hợp ở độ sâu không quá 18m, diver có thể nổi lên an toàn, khẩn cấp MỘT MÌNH với 1 hơi thở (kỹ năng CESA), nhưng luôn nhớ thở ra trong suốt quá trình đi lên để tránh khí trong phổi bị nở ra quá mức. CESA luôn được tập luyện trong khoá Diver căn bản (Open Water).

5. Decompression sickness – bệnh giảm áp

Q. và guide đã đi lên khẩn cấp vượt quá tốc độ cho phép từ độ sâu 30m chắc chắn không tránh khỏi nguy cơ bệnh giảm áp. Giải pháp đúng đắn cho cả 2 nhân vật trong trường hợp này là sử dụng Oxy nguyên chất [100% Oxygen] dưới sự theo dõi của chuyên gia, đồng thời theo dõi các biểu hiện của bệnh giảm áp để có thể chuyển sang điều trị tại buồng oxy cao áp và KHÔNG LẶN ít nhất trong vòng 24 tiếng kế đó.

Biểu hiện choáng, đau đầu và rối loạn tiêu hoá của Q. do hậu quả của việc nổi lên quá nhanh khiến khí trong phổi, các mạch máu bị giãn nỡ quá mức, chèn vào các tế bào thần kinh não gây đau và rối loạn các chức năng [biểu hiện của sự tắc mạch do khí – Air Embolism]. Việc Q. chưa bị chấn thương phổi khi nổi lên nhanh [từ 30m lên bề mặt, lượng khí sẽ giãn nở ra gấp 4 lần] có thể giải thích rằng lúc đó trong phổi cô cũng không còn bao nhiêu khí nữa.

Tham khảo thêm về các biểu hiện của bệnh giảm áp tại đây http://on.fb.me/1RxlCOY

Giảm áp lại bằng cách quay trở lại xuống nước ở độ sâu 25m như cách Dive Resort làm hoàn toàn không đúng. Tham khảo lý do tại đây http://on.fb.me/1KYJAy3

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *